Gabay sa mga Termino ng Marino
Plain-Taglish na paliwanag sa mga salitang dapat alam ng bawat Pinoy seafarer, cadet, at pamilya — mula allotment hanggang repatriation. Walang gobbledygook, derecho sa puntong dapat mong maintindihan bago ka pumirma o sumakay.
Gusto mo ng English version ng mga risk & shipping terms? Bisitahin ang Maritime Glossary →
Kontrata at Karapatan
Ang mga batas at dokumento na nagbabantay sa trabaho mo.
Ano ang POEA-SEC / kontrata sa DMW?
Ang POEA-SEC (Standard Employment Contract) ang pamantayang kontrata para sa Pinoy seafarer — nakasaad dito ang sweldo, oras, benepisyo, at kung ano ang dapat mangyari kapag nagkasakit, na-injure, o namatay sa barko. Ito ngayon ay pinangangasiwaan ng Department of Migrant Workers (DMW), na pumalit sa lumang POEA. Tip: huwag pumirma ng 'side contract' na mas mababa sa POEA-SEC — invalid iyon.
Ano ang Magna Carta of Filipino Seafarers (RA 12021)?
Isang batas na nagbubuo sa mga karapatan ng Pinoy seafarer sa iisang lugar — training, sahod, kaligtasan, medical, at proteksyon laban sa mga 'ambulance chaser' na abogadong nangunguna sa claims. Tandaan mo: may karapatan kang malaman ang laman ng kontrata mo bago ka pumirma.
Ano ang MLC 2006?
Ang Maritime Labour Convention 2006 ay tinatawag na 'Bill of Rights' ng mga marino sa buong mundo. Dito nakasalalay ang minimum standards sa working hours, tirahan, pagkain, medical care, at on-time na sahod. Kapag hindi ito sinunod ng barko, may basehan kang magreklamo sa flag state o port state inspector.
Ano ang STCW?
Standards of Training, Certification and Watchkeeping — ang international na pamantayan para sa training at sertipiko ng mga seafarer. Ito ang dahilan kung bakit kailangan mong mag-renew ng mga basic safety at specialized courses mo. Walang valid na STCW certificate = hindi ka makaka-board.
Ano ang CBA at ITF/IBF?
Ang CBA (Collective Bargaining Agreement) ang kasunduan sa pagitan ng union at shipowner na nagtatakda ng sahod at kondisyon — kadalasan mas mataas kaysa minimum. Ang ITF (International Transport Workers' Federation) at IBF (International Bargaining Forum) ang nagse-set ng global wage scales. Alamin kung 'ITF-covered' ang barko mo — malaki ang ipinagkaiba sa sweldo.
Sweldo at Pera
Para hindi ka maloko sa usaping pera.
Magkano ang sweldo ng marino (AB, OS, oiler, officer)?
Iba-iba depende sa rank, klase ng barko, at kung ITF/IBF-covered. May libreng Eagle salary checker na pwede mong gamitin para makita ang market band kada rank at ma-detect ang 'scam wage' na sobrang baba — tingnan sa /seafarer/salary.
Ano ang allotment?
Ang allotment ay ang bahagi ng sweldo mo na automatic na ipinapadala sa pamilya o beneficiary mo habang nasa barko ka. Sa ilalim ng POEA-SEC, may itinakdang minimum allotment (kadalasan hindi bababa sa 80% ng basic wage) papunta sa Pilipinas. Suriin lagi ang allotment slip — ito ang record na nakuha ng pamilya mo ang tamang halaga.
Ano ang P&I club?
Ang Protection & Indemnity (P&I) club ay parang insurance ng shipowner na sumasaklaw sa mga claim kabilang ang injury, sakit, o kamatayan ng crew. Kapag may legitimate kang medical o disability claim, madalas ang P&I club ang magbabayad — kaya importante ang tamang dokumentasyon at medical reports.
Buhay sa Barko at Agency
Mula recruitment hanggang pag-uwi.
Ano ang manning agency?
Ang manning (o crewing) agency ang lokal na kumpanya sa Pilipinas na nagde-deploy sa iyo para sa isang dayuhang shipowner. Dapat may valid na DMW license ito. Iwas-scam tip: i-check sa DMW registry kung lisensyado ang agency, at huwag magbayad ng placement fee — bawal ang excessive na bayarin sa seafarer.
Ano ang principal?
Ang principal ang dayuhang shipowner o employer na pinaglilingkuran mo — ang manning agency lang ang kanilang local representative. Solidarily liable sila pareho sa mga obligasyon sa kontrata mo, kaya may pananagutan ang agency kahit nasa ibang bansa ang principal.
Ano ang sign-on at sign-off?
Sign-on = pagsakay at opisyal na pagsisimula ng kontrata mo sa barko. Sign-off = pagbaba pagkatapos ng kontrata, medical, o emergency. Ang petsa ng sign-on hanggang sign-off ang batayan ng tagal ng serbisyo mo — mahalaga ito sa sweldo at sa anumang claim.
Ano ang standby?
Ang standby ay ang panahon na naghihintay ka ng deployment matapos kang ma-approve o ma-pool ng agency. Alamin kung paid o unpaid ang standby sa iyong kaso, at panatilihing updated ang mga sertipiko mo para hindi ka ma-bypass kapag may bakante.
Ano ang repatriation?
Ang repatriation ay ang pag-uwi mo sa Pilipinas (o point of hire) na gastos ng employer — pagkatapos ng kontrata, dahil sa sakit/injury, o kapag na-abandon o na-detain ang barko. Karapatan mo ito sa ilalim ng MLC at POEA-SEC; hindi ito dapat ibawas sa sweldo mo sa karamihan ng pagkakataon.
Ano ang Seaman's Book (SIRB)?
Ang Seafarer's Identification and Record Book (SIRB), o 'seaman's book', ang opisyal na rekord ng iyong sea service at identidad bilang marino, na ineksamin ng MARINA. Ingatan mo ito — ang sea-service entries dito ang patunay ng experience mo para sa promotion at sa susunod mong kontrata.